انواع دکل لیفتراک؛ دو کشو، سه کشو و دکل کانتینروار (فری‌لیفت)
دکل (Mast) ستون عمودی جلوی لیفتراک است که کریر و ناخن‌ها روی آن بالا و پایین می‌روند. نوع دکل سه چیز را تعیین می‌کند: حداکثر ارتفاع بالابری، ارتفاع دستگاه در حالت بسته (برای عبور از در و ورود به کانتینر) و دید راننده. شناخت انواع دکل پیش از خرید لیفتراک از انتخاب اشتباه جلوگیری می‌کند.
دکل یک کشو (Simplex)
ساده‌ترین نوع دکل که فقط یک مرحله بالابری دارد. ارتفاع بالابری آن محدود است و امروزه بیشتر در لیفتراک‌های قدیمی یا کاربردهای خاص دیده می‌شود.
دکل دو کشو (Duplex)
رایج‌ترین دکل لیفتراک‌های ۱.۵ تا ۱۰ تن است و از دو ریل تلسکوپی تشکیل شده است. ارتفاع بالابری استاندارد آن معمولاً حدود ۳ تا ۴ متر است. دکل‌های دو کشو با «دید باز» (Full View) طوری طراحی شده‌اند که جک‌ها در کناره‌ها قرار گیرند و دید راننده به ناخن‌ها بهتر باشد.
- مزایا: ساختار ساده، قطعات کمتر، هزینه نگهداری پایین، پایداری خوب
- محدودیت: ارتفاع بالابری محدودتر و نبود فری‌لیفت کامل
دکل سه کشو (Triplex)
سه ریل تلسکوپی دارد و در همان ارتفاع بسته، بار را بالاتر می‌برد؛ معمولاً تا حدود ۴.۵ تا ۶ متر و در برخی مدل‌ها بیشتر. برای انبارهای قفسه‌بندی‌شده مرتفع مناسب است.
- مزایا: ارتفاع بالابری بیشتر با ارتفاع بسته کم
- محدودیت: ظرفیت مجاز در ارتفاع زیاد کمتر می‌شود و قطعات متحرک بیشتری برای نگهداری دارد
دکل کانتینروار و فری‌لیفت کامل
فری‌لیفت (Free Lift) یعنی ناخن‌ها بتوانند بار را بلند کنند بدون اینکه ارتفاع کلی دکل افزایش پیدا کند. در دکل‌های کانتینروار، یک جک مرکزی جداگانه ابتدا کریر را تا انتهای ریل داخلی بالا می‌برد و سپس کشوها باز می‌شوند. این ویژگی برای کار داخل کانتینر مسقف، کامیون‌های سرپوشیده و سالن‌های سقف‌کوتاه ضروری است. بسیاری از لیفتراک‌های ۷ تن و ۳ تن کانتینری به این دکل مجهزند.
جدول مقایسه انواع دکل
| نوع دکل | ارتفاع بالابری رایج | فری‌لیفت | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| دو کشو | ۳ تا ۴ متر | محدود | کار عمومی، بارگیری کامیون |
| سه کشو | ۴.۵ تا ۶ متر و بیشتر | معمولاً کامل | انبار قفسه‌بندی مرتفع |
| سه کشو کانتینروار | متغیر | کامل | داخل کانتینر و سالن سقف‌کوتاه |
ظرفیت در ارتفاع را فراموش نکنید
هرچه بار بالاتر برود، ظرفیت مجاز لیفتراک کمتر می‌شود. پلاک ظرفیت هر دستگاه، ظرفیت را در ارتفاع‌های مختلف نشان می‌دهد. توضیح کامل را در مقاله ظرفیت باربری لیفتراک بخوانید.
نکات بازدید دکل در لیفتراک کارکرده
- دکل را تا ارتفاع کامل با بار بالا ببرید و حرکت نرم و بدون گیر کردن کشوها را ببینید.
- زنجیرها را از نظر کشیدگی، ترک و زنگ‌زدگی بررسی کنید.
- لقی غلتک‌ها و سایش ریل‌ها را بسنجید.
- نشتی جک‌های بالابر و جک فری‌لیفت را کنترل کنید.
برای انبارهای بسیار مرتفع با راهروهای باریک، به‌جای لیفتراک معمولی ریچ تراک را بررسی کنید.