ظرفیت باربری لیفتراک و مرکز بار؛ چطور پلاک ظرفیت را بخوانیم؟
وقتی می‌گوییم «لیفتراک ۳ تن»، یعنی این دستگاه در شرایط استاندارد ۳۰۰۰ کیلوگرم بار را با ایمنی جابه‌جا می‌کند. اما این عدد در هر شرایطی معتبر نیست. شناخت ظرفیت واقعی، هم از واژگونی لیفتراک جلوگیری می‌کند و هم به شما کمک می‌کند در خرید لیفتراک تناژ درست را انتخاب کنید.
لیفتراک چطور تعادل خود را حفظ می‌کند؟
لیفتراک مانند یک الاکلنگ عمل می‌کند: محور چرخ‌های جلو نقطه اتکاست، بار روی ناخن‌ها در یک طرف و وزنه تعادل پشت دستگاه در طرف دیگر قرار دارد. تا زمانی که گشتاور بار از گشتاور وزنه تعادل کمتر باشد، دستگاه پایدار است. هرچه بار سنگین‌تر یا دورتر از محور جلو باشد، این تعادل به هم نزدیک‌تر می‌شود.
مرکز بار چیست؟
مرکز بار (Load Center) فاصله افقی مرکز ثقل بار تا جلوی ناخن‌هاست (پشت ناخن). ظرفیت اسمی بیشتر لیفتراک‌های ۱.۵ تا ۳.۵ تن برای مرکز بار ۵۰۰ میلی‌متر و در تناژهای بالاتر معمولاً برای ۶۰۰ میلی‌متر تعریف می‌شود. یک پالت استاندارد ۱۰۰۰ میلی‌متری که درست روی ناخن قرار گرفته، مرکز بار حدود ۵۰۰ میلی‌متر دارد.
اگر بار بلندتر باشد یا روی ناخن جلو قرار گیرد، مرکز بار بیشتر می‌شود و ظرفیت مجاز کاهش پیدا می‌کند.
پلاک ظرفیت را چطور بخوانیم؟
هر لیفتراک پلاک ظرفیتی دارد که روی آن این اطلاعات درج شده است:
- مدل و شماره سریال دستگاه
- ظرفیت اسمی در مرکز بار استاندارد
- ظرفیت مجاز در ارتفاع‌های مختلف بالابری
- در صورت نصب تجهیزات جانبی، ظرفیت با آن تجهیز
اگر پلاک ظرفیت دستگاهی وجود ندارد یا خوانا نیست، در خرید آن احتیاط کنید؛ این یکی از نکات چک‌لیست خرید لیفتراک دست دوم است.
عواملی که ظرفیت را کم می‌کنند
- ارتفاع بالابری زیاد: در دکل‌های سه‌کشو، ظرفیت در بالاترین ارتفاع ممکن است به‌طور محسوسی کمتر از ظرفیت اسمی باشد.
- بار بلند یا حجیم: مرکز ثقل جلوتر می‌رود.
- تجهیزات جانبی: سایدشیفت، کلمپ و فورک پوزیشنر وزن دارند و مرکز بار را جلو می‌برند.
- کج کردن دکل به جلو در ارتفاع: پایداری را به‌شدت کم می‌کند.
- شیب و سطح ناهموار: پایداری جانبی را کاهش می‌دهد.
چه تناژی برای شما مناسب است؟
قاعده سرانگشتی ما این است که سنگین‌ترین بار روزانه شما حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از ظرفیت اسمی دستگاه باشد، به‌خصوص اگر بار را در ارتفاع بالا می‌گذارید.
| وزن سنگین‌ترین بار | تناژ پیشنهادی |
|---|---|
| تا حدود ۱۰۰۰ کیلوگرم | ۱.۵ تن |
| ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرم | ۲ تن |
| ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلوگرم | ۲.۵ تن |
| ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلوگرم | ۳ تن |
| ۲۵۰۰ تا ۴۰۰۰ کیلوگرم | ۵ تن |
| ۴۰۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلوگرم | ۷ تن |
| بیشتر از آن | لیفتراک سنگین |
این جدول برای بارهای معمولی با مرکز بار استاندارد است؛ برای بارهای بلند یا ارتفاع‌های زیاد با کارشناسان ما مشورت کنید.